Një test i ri gjaku që synon të zbulojë shenja të hershme të më shumë se 50 llojeve të kancerit po tërheq vëmendje të madhe, por ekspertët paralajmërojnë se rezultatet e tij nuk duhet të zëvendësojnë kontrollet tradicionale.
Testi “Galleri”, i zhvilluar nga kompania Grail, bën pjesë në një grup të ri testesh të njohura si teste për zbulimin e hershëm të shumë llojeve të kancerit. Ai analizon fragmente të ADN-së që mund të çlirohen nga tumoret në qarkullimin e gjakut.
Neurokirurgu dhe mjeku televiziv Sanjay Gupta vendosi ta kryejë testin pasi një kolege e tij, gjithashtu neurokirurge, Katrina Firlik, rezultoi pozitive. Një skanim i mëvonshëm zbuloi një tumor shumë të vogël në kraharor, i cili u diagnostikua si limfomë e Hodgkinit.
Rasti i saj e bëri Gupta të reflektojë mbi mundësinë e zbulimit të kancerit para shfaqjes së simptomave. Ai vendosi ta kryente testin dhe rezultati i tij ishte negativ.
Megjithatë, Gupta thekson se një rezultat negativ nuk do të thotë se një person nuk ka kancer. Testi mund të mos zbulojë një tumor edhe nëse ai ekziston.
Një shqetësim tjetër lidhet me mundësinë që një rezultat negativ t’u japë njerëzve siguri të rreme dhe t’i bëjë ata të shmangin kontrollet e rekomanduara, si kolonoskopia apo mamografia.
Sipas të dhënave të paraqitura në raportim, një program kontrolli te zjarrfikësit në Arizona, ku janë kryer mijëra teste të tilla, kishte zbuluar më pak se një duzinë rastesh kanceri. Në një rast, pas rezultateve negative, disa persona kishin shtyrë kontrollet rutinë dhe më vonë u zbuluan 15 raste kanceri gjatë ekzaminimeve të tjera.
Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se zbulimi i hershëm nuk do të thotë gjithmonë se trajtimi i menjëhershëm është i nevojshëm. Disa tumore rriten aq ngadalë sa mund të mos shkaktojnë probleme gjatë jetës së pacientit, duke çuar potencialisht në ekzaminime, biopsi dhe trajtime të panevojshme.
Një nga pyetjet kryesore që ende nuk ka marrë përgjigje është nëse testet e tilla e ulin realisht numrin e vdekjeve nga kanceri. Studimet afatgjata që do ta dëshmonin këtë ende nuk janë përfunduar.
Kompania Grail thekson se testi “Galleri” nuk është zëvendësim për kontrollet rutinë të kancerit dhe duhet të përdoret vetëm si shtesë e tyre.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
