Donald Trump ka sugjeruar se po e rishqyrton mbështetjen e SHBA-së për sovranitetin e Britanisë mbi Ishujt Falkland , në një veprim që ka të ngjarë të tensionojë “marrëdhënien e veçantë” midis Uashingtonit dhe Londrës.
“Unë gjithmonë shqyrtoj çdo pozicion – ky është vetëm një nga shumë”, u tha presidenti amerikan gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë, në përgjigje të një pyetjeje nëse po shqyrtonte qëndrimin e SHBA-së mbi ishujt e Atlantikut Jugor, një arkipelag, statusi i të cilit është kontestuar prej kohësh nga Argjentina, e cila pretendon sovranitet, shkruan The Guardian.
Zyrtarisht, SHBA-të mbajnë një qëndrim neutral mbi atë se kush ka sovranitet të ligjshëm mbi ishujt, të cilët Britania i pretendoi për herë të parë në fund të shekullit të 17-të dhe i ka mbajtur pothuajse vazhdimisht që nga viti 1833. Në praktikë, ajo njeh administrimin britanik mbi territorin, i cili ishte subjekt i një pushtimi argjentinas dhe konfliktit ushtarak të mëvonshëm me Britaninë në vitin 1982, transmeton Sinjali.
Komentet e Trump ishin shenja më e qartë deri më tani se administrata është e përgatitur ta përdorë mosmarrëveshjen si levë për të ushtruar presion mbi qeverinë e kryeministrit të ri britanik Andy Burnham për të rritur shpenzimet e mbrojtjes dhe kontributet në NATO.
Ato erdhën pasi një zyrtar i paidentifikuar amerikan i tha Telegraph javën e kaluar se Uashingtoni mund të ndryshojë qëndrimin e tij mbi ishujt nëse Britania nuk arrin të përmbushë angazhimet e saj për shpenzimet e mbrojtjes.
Kjo pasoi raportimet se John Healey, kancelari i Mbretërisë së Bashkuar, po përgatitej të hiqte dorë nga angazhimi i mëparshëm i Britanisë për t’i kushtuar 3% të PBB-së së saj shpenzimeve të mbrojtjes deri në vitin 2030, kur të paraqesë buxhetin e tij të parë më 28 tetor.
Trump e ka bërë përparësi presionin mbi aleatët e SHBA-së për të rritur buxhetet e mbrojtjes dhe kontributet e tyre në NATO gjatë të dy presidencave të tij, duke akuzuar vendet e tjera për “shfrytëzim të paligjshëm”. Në një samit në Hagë vitin e kaluar, aleatët u zotuan të shpenzojnë 5% të PBB-së për shpenzime të lidhura me mbrojtjen dhe sigurinë deri në vitin 2035.
Spekulimet rreth një ndryshimi të besnikërisë së SHBA-së mbi ishujt kanë qarkulluar prej muajsh.
Në prill, një email i rrjedhur nga Pentagoni sugjeroi shqyrtimin e kërkesës së Britanisë në përgjigje të mungesës së mbështetjes së saj për vendimin e Trump për të shkuar në luftë me Iranin.
Një ndryshim i qëndrimit të SHBA-së do të përfaqësonte një goditje psikologjike ndaj sovranitetit të Britanisë mbi Ishujt Falkland.
Pasi Argjentina pushtoi ishujt në vitin 1982, vendimi i qeverisë së Margaret Thatcher për të dërguar një taskforcë detare që përfundimisht rezultoi në rimëkëmbjen e tyre, u mbështet nga mbështetja e fortë diplomatike nga Ronald Reagan, i cili u rreshtua në anën e Britanisë, edhe pse Uashingtoni ishte gjithashtu një aleat i juntës ushtarake argjentinase në pushtet.
Rreth 649 argjentinas dhe 255 britanikë vdiqën në luftime përpara se forcat argjentinase të dorëzoheshin në qershor të vitit 1982.
Episodi luajti një rol qendror në forcimin e lidhjes midis Thatcher dhe Reagan, të cilët ishin aleatë politikë dhe shpirtra të ngjashëm ideologjikë.
Kohët e fundit, Trump është afruar me presidentin populist të Argjentinës, Javier Milei, i cili mori pjesë në inaugurimin e tij të dytë në janar të vitit të kaluar.
Vitin e kaluar, Trump autorizoi një linjë shpëtimi financiare prej 20 miliardë dollarësh për Argjentinën për ta ndihmuar atë të përballonte një krizë financiare, por i kushtëzoi fondet me fitoren e partisë së Mileit në zgjedhjet e mëvonshme për Kongresin.
Partia La Libertad Avanza e Mileit fitoi me të drejtë zgjedhjet, duke ngatërruar parashikimet e anketuesve. Trump më vonë autorizoi importet e mishit të viçit argjentinas në një përpjekje për të ulur çmimet e ushqimeve në SHBA.
Milei e ka mbështetur hapur pretendimin e Argjentinës për ishujt. Në një sondazh të vitit 2013, 1,513 nga 1,517 banorë të Ishujve Falkland që votuan thanë se donin që territori të mbetej pjesë e Mbretërisë së Bashkuar.
Ndjenjat për ishujt dolën në pah pas fitores 2-1 të Argjentinës ndaj Anglisë në gjysmëfinalen e Kupës së Botës në korrik, kur lojtarët argjentinas që festonin shpalosën një banderolë ku shkruhej “Las Malvinas son Argentinas” – Ishujt Falkland janë argjentinas.
Shoqata argjentinase e futbollit u gjobit më pas me 235,000 dollarë nga FIFA për shkelje të rregullave të saj mbi demonstratat josportive.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
