Planet e Izraelit për hapjen e tenderëve për ndërtimin e rreth 1,200 banesave në vendbanimet izraelite, në një zonë strategjikisht të rëndësishme të Bregut Perëndimor të pushtuar, kanë shkaktuar reagime të ashpra nga fuqitë kryesore perëndimore.
Në një deklaratë të përbashkët, Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Italia dhe Kanadaja e kanë cilësuar vendimin si “të papranueshëm” dhe i kanë bërë thirrje Izraelit që “t’i tërheqë menjëherë planet”, raporton BBC – transmeton Sinjali.
Të gjitha vendbanimet izraelite në territoret e pushtuara konsiderohen të paligjshme sipas së drejtës ndërkombëtare. Për shkak të presionit ndërkombëtar, Izraeli kishte hezituar për dekada të zbatonte planet për ndërtim në zonën E1, në lindje të Jerusalemit.
Shumë prej aleatëve të Izraelit dhe palestinezët kanë argumentuar se ky projekt do t’i godiste rëndë shpresat për një zgjidhje me dy shtete, pasi do ta ndante praktikisht Bregun Perëndimor në dy pjesë dhe do të izolonte Jerusalemin Lindor.
“Në një kohë të paqëndrueshmërisë së rëndë në Bregun Perëndimor, me nivele të paprecedenta të dhunës së kolonëve ndaj civilëve dhe kufizime serioze ndaj ekonomisë palestineze, ky vendim është edhe më shqetësues”, thuhet në deklaratën e aleatëve evropianë dhe Kanadasë, të publikuar të enjten.
“Jo vetëm që planet do të na largojnë më tej nga paqja, por ato gjithashtu dëmtojnë më tej pozitën ndërkombëtare të Izraelit”, thuhet më tej në deklaratë.
Në një deklaratë të veçantë, edhe sekretari i përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara tha se plani E1 përbën një “kërcënim ekzistencial” për krijimin e një shteti palestinez të vazhdueshëm territorial. Të njëjtin shqetësim e shprehu edhe ministri i Jashtëm i Belgjikës.
Kritikat e ministrit të Jashtëm britanik, Ed Miliband, të bëra më herët gjatë ditës, u hodhën poshtë kategorikisht nga ministri i Jashtëm izraelit.
Pavarësisht një sfide ligjore të ngritur nga palestinezët beduinë që jetojnë në këtë zonë dhe nga grupet izraelite të paqes, Ministria izraelite e Strehimit publikoi të mërkurën një tender për 1,234 nga 3,401 njësitë e banimit të miratuara nga qeveria izraelite në gushtin e vitit të kaluar.
Zona e përfshirë shtrihet në rreth 12 kilometra katrorë, mes Jerusalemit Lindor dhe vendbanimit izraelit Maale Adumim.
Në kohën kur u prezantuan planet, ministri i Financave, Bezalel Smotrich, një politikan ultranacionalist dhe kolon, tha se ideja e një shteti palestinez po “fshihet”.
Afati për dorëzimin e ofertave është 19 tetori, vetëm disa ditë para zgjedhjeve të përgjithshme në Izrael, të planifikuara për 27 tetor. Kjo do ta bënte më të vështirë për çdo qeveri të ardhshme anulimin e tenderëve që mund të miratohen.
Izraeli ka ndërtuar rreth 160 vendbanime, ku jetojnë rreth 700 mijë hebrenj, që nga pushtimi i Bregut Perëndimor dhe Jerusalemit Lindor gjatë luftës së vitit 1967 në Lindjen e Mesme. Në të njëjtën zonë jetojnë rreth 3.3 milionë palestinezë.
Pavarësisht kundërshtimit të fuqishëm ndërkombëtar, qeveritë e njëpasnjëshme izraelite kanë lejuar zgjerimin e vendbanimeve.
Zgjerimi është përshpejtuar ndjeshëm që nga rikthimi i Benjamin Netanyahut në pushtet në fund të vitit 2022, në krye të një koalicioni të krahut të djathtë dhe pro-kolonëve, si dhe pas fillimit të luftës në Gaza, e cila u shkaktua nga sulmi i Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor 2023.
Kundërshtarët e projektit E1 paralajmërojnë se ai mund të pengojë në mënyrë efektive krijimin e një shteti palestinez, pasi do të shkëpuste veriun e Bregut Perëndimor nga jugu dhe do të pengonte zhvillimin e një zone urbane të vazhdueshme palestineze që lidh Ramallahun, Jerusalemin Lindor dhe Betlehemin.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
