Presidenti amerikan Donald Trump e trazoi aleancën transatlantike duke kërcënuar se do të pushtojë territorin autonom danez – përpara se të tërhiqej pas bisedimeve me Rutte javën e kaluar.
Kriza diplomatike e shkaktuar u dha një vrull të ri atyre që mbështesin Evropën për të marrë një qëndrim më të ashpër kundër Trump, dhe për të thyer varësinë e saj ushtarake nga Uashingtoni.
“Nëse dikush mendon përsëri këtu, se Bashkimi Evropian, ose Evropa në tërësi, mund të mbrohet pa SHBA-në – vazhdoni të ëndërroni. Nuk mundeni”, u tha Rutte ligjvënësve në Parlamentin Evropian.
Ai tha se vendet e BE-së do të duhet të dyfishojnë shpenzimet e mbrojtjes nga objektivi prej pesë përqind i NATO-s i rënë dakord vitin e kaluar në 10 përqind, dhe të shpenzojnë “miliarda e miliarda” për ndërtimin e armëve bërthamore.
“Do të humbni garantuesin përfundimtar të lirisë sonë, që është ombrella bërthamore e SHBA-së. Pra, fat të mbarë”, tha Rutte.
Ish-kryeministri holandez këmbënguli se angazhimi i SHBA-së ndaj klauzolës së mbrojtjes së ndërsjellë të Nenit Pesë të NATO-s mbeti “i plotë”, por se Shtetet e Bashkuara prisnin që vendet evropiane të vazhdonin të shpenzonin më shumë për ushtritë e tyre.
“Ata kanë nevojë për një Euro-Atlantik të sigurt, dhe gjithashtu kanë nevojë për një Evropë të sigurt. Pra, SHBA-të kanë çdo interes në NATO”, tha ai.
Kreu i NATO-s përsëriti lëvdatat e tij të përsëritura për Trumpin, për presionin ndaj aleatëve evropianë të pavullnetshëm për të rritur shpenzimet e mbrojtjes.
Ai gjithashtu duket se hodhi poshtë një sugjerim të paraqitur nga komisioneri i mbrojtjes i BE-së, Andrius Kubilius, më parë këtë muaj për një forcë të mundshme mbrojtëse evropiane që mund të zëvendësojë trupat amerikane në kontinent.
“Kjo do t’i bëjë gjërat më të komplikuara. Mendoj se (presidentit rus Vladimir) Putin do t’i pëlqejë. Pra, mendojeni përsëri”, tha Rutte.
Lidhur me Grenlandën, Rutte tha se kishte rënë dakord me Trumpin që NATO do të “merrte më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e Arktikut”, por u takon autoriteteve të Grenlandës dhe Danimarkës të negociojnë për praninë amerikane në ishull.
“Unë nuk kam mandat për të negociuar në emër të Danimarkës, kështu që nuk e bëra dhe nuk do ta bëj”, tha ai.
Rutte përsëriti se i kishte theksuar Trumpit koston e paguar nga aleatët e NATO-s në Afganistan, pasi udhëheqësi i SHBA-së shkaktoi zemërim duke minimizuar kontributin e tyre.
“Për çdo dy ushtarë amerikanë që paguan çmimin përfundimtar, një ushtar i një aleati ose partneri, një aleati të NATO-s ose një vendi partner, nuk u kthye në shtëpi. Unë e di që Amerika i vlerëson shumë të gjitha përpjekjet”, tha ai.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
