Për ditë të tëra, Irani ka bllokuar anijet tregtare që të kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit, një pikë jetike për transportimin e naftës dhe gazit të nxjerrë nga vendet e Gjirit Persik në pjesën tjetër të botës.
Ky është një problem i madh, sepse nëse një vend i Gjirit dëshiron të eksportojë naftë dhe gaz, pothuajse gjithmonë duhet të kalojë në Ngushticën e Hormuzit. Arsyet kanë të bëjnë si me gjeografinë, ashtu edhe me marrëdhëniet e ndërlikuara midis vetë vendeve të Gjirit.
Nuk ka praktikisht asnjë alternativë, dhe megjithëse ka qenë gjithmonë e ditur se kjo pjesë e detit është një nga më kritiket në të gjithë rajonin, nuk është gjetur kurrë një mënyrë efektive për të anashkaluar ngushticën dhe për të transportuar sasi të mëdha gazi dhe nafte me mjete të tjera.
Ngushtica e Hormuzit është vetëm 30 kilometra e gjerë, por thelbësore për transportin. Ajo ndan Gadishullin Arabik nga bregu i Iranit dhe është i vetmi kalim që lidh Gjirin Persik me Gjirin e Omanit dhe Detin Arabik.
Përafërsisht një e pesta e të gjithë naftës së shitur në mbarë botën kalon nëpër të çdo vit. Bllokada e Ngushticës ka ndaluar eksportet e naftës nga vendet e Gjirit Persik, të cilat janë ndër prodhuesit më të mëdhenj në botë, dhe ka shkaktuar një krizë globale energjetike, me pasoja të mëdha në çmimin e naftës, i cili në ditët e fundit ka tejkaluar 100 dollarë për fuçi, më i larti që nga muajt e parë të luftës në Ukrainë.
Në fakt, e vetmja mënyrë për të eksportuar naftë dhe gaz pa kaluar nëpër Ngushticën e Hormuzit do të ishte përdorimi i tubacioneve të naftës dhe gazit. Arabia Saudite ka një tubacion që shkon nga Gjiri Persik në Detin e Kuq, dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë një nga Gjiri Persik deri në Gjirin e Omanit.
Megjithatë, të dyja kanë kapacitet shumë të kufizuar, vetëm rreth 6 milionë fuçi naftë në ditë, ndërsa në Ngushticën e Hormuzit mund të kalojnë më shumë se 20 milionë fuçi në ditë. Për më tepër ndërtimi i këtyre infrastrukturave është një proces shumë i gjatë dhe i kushtueshëm.
Ndërkohë transporti i gazit natyror të lëngshëm (LNG) është edhe më i ndërlikuar, pasi nuk ka tubacione që kalojnë nëpër vendet e Gjirit. E vetmja mënyrë për ta transportuar atë është të mbështeten te transportuesit e LNG-së që kalojnë nëpër atë pjesë të detit.
Fakti që asnjë e tillë nuk është ndërtuar, është për shkak të arsyeve të shumta, që kanë të bëjnë me marrëdhëniet e ndërlikuara politike dhe tregtare midis vendeve të Gjirit. Vendi kryesor prodhues i gazit, Katari, kufizohet vetëm me Arabinë Saudite, dhe çdo tubacion do të duhej domosdoshmërisht të kalonte nëpër atë vend, me të cilin marrëdhëniet ishin shumë të tensionuara deri disa vite më parë.
Në vitin 2017, Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Egjipti akuzuan Katarin për mbështetjen e terrorizmit dhe grupeve islamike në rajon, si dhe për afërsinë e madhe me Iranin, dhe bllokuan të gjitha marrëdhëniet diplomatike me qeverinë e Katarit. Kriza u zgjidh vetëm në vitin 2021, por që atëherë nuk është bërë asnjë plan për ndërtimin e një tubacioni gazi apo nafte.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
